U bent hier

De voorbereidingen op Den Halen

De voorbereiding op het halen van de Sint Gerlachusden verloopt volgens een vast programma, dat elk jaar wordt gevolgd om de uiteindelijke Pinksterzaterdag en de kermisdagen goed te laten verlopen.

De jaarvergadering

Het verenigingsjaar van de Jonkheid start op eerste Paasdag met de jaarvergadering. Daarmee begint ook meteen het hoogseizoen voor de Jonkheid. Dat hoogseizoen duurt tot en met de woensdag na Pinksteren, wanneer alle materialen worden gepoetst en opgeborgen voor het volgende jaar. De jaarvergadering vond sinds jaar en dag plaats in café ’t Kniengslook. Op 5 oktober 2013 is de café- zaal van eigenaar en naam verwisseld. Het vertrouwde gezicht van Joke Duijsings achter de toog werd verwisseld voor het tevens enthousiaste echtpaar John en Gertie Duysengs. Een geslaagde make- over en een nieuwe naam “Der Boemelèr” geven vorm aan de nieuwe trekpleister van Banholt, waar de Jonkheid tegenwoordig haar jaarvergaderingen voortzet.

Nadat de kapitein de vergadering geopend heeft met de Christelijke groet spreekt de pastoor een kort gebed uit en dankt de leden voor hun inzet in het afgelopen jaar. Vervolgens is het de taak van de secretaris/penningmeester om allereerst het jaarverslag en vervolgens het financiële verslag voor te lezen. Enkele leden controleren vervolgens de boekhouding. Vervolgens vinden de bestuursverkiezingen plaats. Dan kan men zich richten op de organisatie van het den halen en de processie. De kapitein verdeeld allerlei taken. Veel leden doen tijdens de vergadering toezeggingen om bepaalde taken uit te voeren.

Tot de uit te voeren taken horen onder andere:

  • Het verven van de kettingen
  • Het halen en terugbrengen van paarden
  • Het verkopen van loten voor de loterij
  • Het ophalen van polvergeld
  • Het dragen van diverse vaandels tijdens de processie

 

Paarden en hamen

Het bestuur zorgt er zelf voor dat er genoeg paarden zijn. Vroeger was dit geen enkel probleem, daar op de vele boerderijtjes in Banholt en omgeving met minstens één paard werd gewerkt. Toen in de jaren vijftig van de vorige eeuw echter de motorisering haar intrede deed op de boerderijen en later zelfs het aantal boerderijen flink terugliep, werd het voor het bestuur moeilijker om een acceptabel aantal trekpaarden bij elkaar te krijgen. In de laatste drie decennia van de vorige eeuw haalde men zelfs paarden uit België om het den halen mogelijk te maken. In het najaar van 2000 besloot men echter alleen nog gebruik te maken van paarden uit Zuid-Limburg, daar deze paarden verplicht ingeënt zijn tegen allerlei ziekten. Gelukkig zijn er vandaag de dag weer volop paarden te krijgen, met name bij hobbyisten. De Jonkheid streeft er ieder jaar naar om met een zo’n groot mogelijk aantal paarden de den te halen. Op dit gebied, hebben we een gezonde concurrentie met onze buurdorpen! Het hoogst aantal paarden dat ooit de dennenwagen trok in Banholt bedraagt 53. Dat gebeurde in 1992. Ter gelegenheid van het jubileumjaar 2005 trokken 50 paarden de dennenwagen.

Ook het verkrijgen van hamen is vaak moeilijk geweest. Veel van deze materialen zijn bij het verdwijnen van de boerderijen verloren gegaan. Gelukkig zijn veel particulieren bereid hun eigen haam mee te geven aan de Banholter Jonkheid. Daarnaast heeft de vereniging in de loop der jaren ook zelf een groot aantal hamen aangeschaft. De leden die een paard begeleiden tijdens het den halen maken zelf de versieringen voor een eigen krans. Deze krans wordt op Pinksterzaterdag op de betreffende haam bevestigd.

 

 

 

 

 

 

Op zoek naar een nieuwe den

Op de eerste zondag na Pasen trekt het bestuur naar het Bovenste bos bij Epen om een den uit te zoeken. Bij het uitzoeken van een geschikte den let men erop dat de den mooi recht is en een mooie volle kop heeft. Uiteraard spelen de dikte en lengte van de den eveneens een voorname rol.

 

 

 

 

 

 

 

Hemelvaartsdag

Een andere belangrijke dag voor de Jonkheid is Hemelvaartsdag. Op deze dag vindt na de H. Mis buiten op het kerkplein de trekking van de jaarlijkse loterij plaats en wordt de oude den per opbod verkocht. De pastoor trekt de winnende lotnummers. Daarna wordt de den per opbod verkocht door de kapitein. Het is een eer om de den een keer te kopen en daarom worden er ook flinke bedragen geboden. Op Hemelvaartsdag maken het bestuur en de leden ook een rondgang door het dorp voor het ophalen van het zogenaamde polvergeld. Van dit geld koopt men het kruit (de polver) voor de kamers. Het kruit is duur en niet altijd makkelijk te verkrijgen. Zoals gezegd is de periode vóór en na Hemelvaartsdag een drukke tijd voor bestuur en leden. Er moeten allerhande zaken geregeld worden. Naast de zorg voor genoeg trekpaarden, moet het “getuug” mooi worden gepoetst en moeten de kransen worden gemaakt. De dennenwagen moet ook goed worden nagekeken en hier en daar worden voorzien van een nieuw likje verf. De “sjtiepe” (lange ronde richtpalen) moeten worden klaargelegd bij de kerk en de kamers moeten worden geladen. Dit laatste gebeurt op de vrijdag voor Pinksterzaterdag.